/**/
شیرینی نوروز را به کام خود تلخ نکنیم
نوروز دیگری در راه است و تعطیلاتی دیگر. تعطیلاتی که
برای بعضی یادآور آرامش، شادی، رفت و آمد های دلنشین، پرداختن به علاقه مندی های
شخصی، مسافرت و هر چیز مثبت و آرامش بخش است و برای برخی تداعی کننده استرس،
خستگی، تنهایی و غم و اندوه. اما چرا استرس؟ چرا غم و اندوه؟ استرس تعطیلات
معمولاَ طی سه مرحله آشکار می شود و بر اساس ویزگی های فردی و وضع خاص هر فرد شدت
و ضعف متفاوتی دارد. این مراحل عبارت است از استرس پیش از تعطیلات، استرس در حین
تعطیلات و استرس پس از تعطیلات.
استرس پیش از تعطیلات:
اگر در انتظار تعطیلات بی نقص و کامل باشیم و مایل باشیم
در تعطیلات به همه خواسته هایمان برسیم احتمالاَ خود را به زحمت زیادی می اندازیم
و فشارهای مالی و معنوی زیادی را متحمل می شویم. عوامل استرس زای این مرحله
عبارتند از: انتظار خریدن هدایای گران قیمت برای اطرافیان، خریدن اشیا و لوازم غیر
ضروری و گران قیمت برای منزل، خرید لباس های گران قیمت، خانه تکانی وسواس گونه،
انتظار رفتن به مسافرت های خاص و پر هزینه، به اتمام رساندن برخی پروژه های کاری و
سر و سامان دادن به مسائل و کارهای اداری و غیره.
آیا شما هم پیش از شروع تعطیلات دچار استرس می شوید؟ اگر
پاسخ شما مثبت است، عوامل استرس زا در این مرحله برای چه مواردی هستند؟ معمولاَ
چگونه آنها را مدیریت می کنید؟
پیشنهاد می شود که برای مدیریت استرس
پیش از تعطیلات:
- موقعیت های خود را واقع بینانه ارزیابی کنید.
- مراقب و متوجه محدودیت های مالی خود باشید.
-
متوجه باشید که قرار نیست در این
تعطیلات یکباره همه خواست های شما برآورده شود،
پس اولویت خود را مشخص کنید. مثلاَ
ممکن است نتوانید در تعطیلات پیش رو هم به تغییر
وسایل منزلتان بپردازید و هم به
مسافرت بروید.
- از رفت و آمد های غیر ضروری در ساعت های پر رفت
و آمد اجتناب کنید.
- خرید ها و کارهای بانکی و اداری خود را به
روزهای پایانی سال محدود نسازید و هر چه زودتر برای کارهای خود برنامه ریزی کنید.
- در خرید هدایا تعادل و تناسب را رعایت کنید.
- متناسب با وضع مالی خود برای سفر و هزینه های
جاری خود برنامه ریزی کنید.
- برای به اتمام رساندن پروژه ها و کارهای اداری
خود برنامه ریزی دقیق و منظم داشته باشید.
آیا شما هم چنین استرس هایی را
تجربه کرده اید؟ چگونه آنها را کنترل کرده اید؟
استرس در حین تعطیلات: گاهی افراد در طول تعطیلات دچار تنش و استرس می شوند.
رایج ترین عوامل استرس زا در این مرحله شامل موارد ذیل است:
شرکت در مهمانی های اجباری: معاشرت با جمعی از
اقوام و آشنایان که مدتها از آنها بی خبر بوده ایم، برای برخی افراد خوشایند و
برای برخی تنش زاست. برخی از روی اجبار در این مجالس شرکت می کنند ولی دائماَ
ناخشنودند و استرس دارند. برخی دیگر از شرکت در این مهمانی ها اجتناب می کنند، ولی
به سبب فشار خانواده، احساس گناه و گاه خشم می کنند و دچار تنش می شوند. این احساس
شکست در سازگاری، زنجیره ای معیوب از اضطراب و افسردگی به همراه می آورد. پس:
-
قبل از آغاز تعطیلات اولویت
هایتان را در مورد دیدارها مشخص کنید و دربارة آنها با خانواده به توافق برسید.
-
از تصمیمی که گرفته اید، احساس
آرامش کنید.
- اوقات خود را بیشتر با افرادی
که به آنها علاقه مندید بگذرانید.
تغییر در الگوی خواب: تغییرات ایجاد شده در طول تعطیلات، گهگاه الگوی خواب را
دستخوش تغییر می کند. نظم همیشگی را برهم می زند در نتیجه نوعی خستگی در افراد
ایجاد می کند. در یک نظر سنجی در یکی از کشورهای غربی مشخص شده است، افراد پس از
بازگشت از تعطیلات خسته ترند! پس:
-
مراقب و متوجه سلامت جسمانی خود
باشید.
-
در روزهای پایانی تعطیلات،
الگوی همیشگی خود را از سر بگیرید، تا پیش از آغاز روزهای کاری بدنتان نظم همیشگی
را به دست آورد. شما در سال جدید راه درازی پیش رو دارید. در آغاز سال خستگی را از
خود دور کنید.
تعارضات خانوادگی: حضور طولانی مدت در کنار یکدیگر در دوران تعطیلات ممکن
است در برخی افراد استرس ایجاد کند. در این میان یکی از رایج ترین تعارضات مواردی
است که بین زوجین یا والدین و فرزندان اتفاق می افتد. اگر شما نیز، چنین مشکلاتی را
با خانواده خود دارید، پیش از آغاز تعطیلات تمام مشکلات احتمالی را فهرست کنید و
آنچه را که تحت کنترل شماست و آنچه تحت کنترل نیست مشخص کنید.
برای آنکه در موقعیتهای استرس زا، موثرترین شیوه را به کار گیرید
به نکات ذیل توجه کنید:
- چنین موقعیت هایی
را از قبل پیش بینی و مسائل احتمالی را فهرست کنید.
-
زمانی را به
گفتگو دربارة مسئله مورد نظر اختصاص دهید. توجه داشته باشید زمان این گفتگو در
لحظه سال تحویل یا موقعیت های مشابه نیست، بلکه در شرایطی که شما و طرف مقابل تحت
فشار و استرس نیستید به موضوع مذکور بپردازید و به توافق برسید سعی کنید در این
گفتگو، شیوه " برنده – برنده " را در پیش بگیرید. توجه داشته باشید که قرار نیست
این مذاکره برنده و بازنده داشته باشد. هر دو طرف باید خوشحال و راضی باشید و به
نتایج نسبتاَ دلخواه برسید.
برای رسیدن به چنین حالتی خواست های طرف مقابل
را دقیقاَ مشخص کنید و به یک الگوی مشخص برسید.
- واکنش خود را نسبت به پیشنهاد ها و انتقادات خانواده کنترل کنید.
شما نمی توانید دیگران را کنترل کنید. فقط
می توانید واکنش های خود را در کنترل بیاورید.
مثلاَ در مواجهه با یک انتقاد می توانید
بگویید به نظر شما احترام می گذارم، ولی ما در این موضوع توافق نداریم و در صورت
امکان با ظرافت عمل کنید.
- مسائل کوچک را نادیده بگیرید. با نادیده گرفتن
و رد شدن از روی مسائل کم اهمیت وضع را متعادل کنید.
-
به خانواده خود
احترام بگذارید و آنها را همان گونه که هستند دوست بدارید و بپذیرید.
· تنهایی: تعطیلات برای افرادی که اقوام و دوستان اندکی دارند یا
به تازگی فقدان مهمی را تجربه کرده اند ممکن است با تنهایی و غم توام شود. به سبب
تعطیلات برخی ارتباطات روزمره متوقف می شود و افراد، بیشتر با خانواده و دوستان
نزدیک به سر می برند. افرادی که از این نوع ارتباطات روزمره بی بهره اند یا فقدان
مهمی داشته اند ممکن است به شدت احساس تنهایی کنند. در حالی که تنهایی گاه فوایدی
نیز دارد.
برای اجتناب از احساس تنهایی و کسالت به این
نکات توجه کنید:
-
ارتباط معنوی خود را با خداوند تقویت کنید.
-
برای اوقات خود
برنامه ریزی کنید.
- مطالعه یا ورزش کنید.
-
به افراد نیازمند
کمک و از آنان حمایت کنید.
-
با افرادی که مدت
ها از آنها بی خبر بوده اید تماس بگیرید.
-
تصورات غیر واقعی
دربارة تعطیلات کامل و بی نقص را کنار بگذارید و به واقعیت باز گردید.
-
از طبیعت لذت
ببرید.
-
چنانچه پیش از
تعطیلات تجربة فقدان یا سوگ داشته اید حتماَ ازیک متخصص کمک بگیرید.
آیا شما نیز با چنین استرس هایی روبه رو شده اید؟ چگونه
آنها را کنترل کرده اید؟
استرس پس از تعطیلات: برخی از افراد پس از
پایان یافتن تعطیلات دچار غم و اندوه و استرس می شوند. عوامل استرس زای این مرحله
عبارت است از صرف هزینه های اضافی و ظهور مشکلات مالی به سبب مخارج زیاد، مسافرت
یا مهمانی های دورة تعطیلات، برهم ریختن الگوی خواب و احساس خستگی مفرط یا عادت به
پرخوابی، برهم ریختن الگوی خورد و خوراک و در نتیجه اضافه وزن، احساس دلتنگی به
سبب دور شدن از فامیل، دوستان و اقوامی که در تعطیلات اوقات خوبی را با آنها داشته
اید و مانند آن.
آیا شما هم پس از تعطیلات با این مشکلات روبه رو هستید؟
اگر چنین است معمولاَچگونه آنها را کنترل می کنید؟
پیشنهاد ما این است:
- همواره بر اساس
اولویت ها و بودجه خودتان برنامه ریزی کنید و پیرو برنامه ریزی های دیگران نباشید.
- الگوی خواب خود
را به ویژه در روزهای پایانی تعطیلات به الگوی همیشگی خود نزدیک کنید.
-
برخورد و خوراک
خود نظارت داشته باشید و در تعطیلات خود را به خوردن هر چیزی و هر مقداری مجاز
نکنید.
- حداقل یک برنامه
ورزشی ساده مثل پیاده روی را در برنامة روزانه خود بگنجانید.
- اگر از خانواده و
دوستان خود دور شده اید، تماس خود را از طریق تلفن، ایمیل و غیره حفظ نمایید و
برای دیدار بعدی برنامه ریزی کنید.
در مجموع برای پیشگیری از استرس تعطیلات در هر مرحله از
آن، مشکلات متداول سال های پیش خود را فهرست کنید و چنانجه الگوی مشترکی در همة
آنها مشاهده کردید از قبل برای کنترل آنها برنامه ریزی کنید.
به خاطر بسپارید پرداختن به امور معنوی و مشارکت در یک
فعالیت خیریه، گام بسیار مثبتی برای شادکامی نیازمندان و سلامت روان شماست.
تعطیلات خود را با اقدامات مثبت برای دیگران توام کنید و با پرداختن به امور غیر
ضروری و باید های بی محتوا، شیرینی نوروز را به کام خود تلخ نکنیم.
سال نو پیشاپیش مبارک باد.
